11-09-08

je leraar herkennen

Uma en ik eten alleen, Chris is naar de Spaanse les. Uma's oneindige stroom van gekwebbel onderbreekt ze slechts als ze me een vraag heeft gesteld en op een antwoord wacht. Als het antwoord niet snel genoeg komt, verschaft ze me meestal de uitleg zelf.
Af en toe, als ik nadenkend frons, scheldt ze me het antwoord kwijt met een wijsneuzerig: 'te ingewikkeld om uit te leggen, mama?' 
Dan glimlach ik: 'ja, te ingewikkeld zoetje.'
Vanavond verneem ik van haar hoe men houten kistjes in elkaar zet, vervolgens moet ik uitleggen hoe men hout maakt, en als laatste wil ze weten waarvan men vork en mes vervaardigt. Dat laatste procédé vind ik net iets te technisch om uit te leggen. Ik frons en verwacht haar kwijtschelding al, maar ze valt plots stil.

Dan vraagt ze: "mama, waarom vertel je me nooit meer verhaaltjes uit je hoofd?" In Peru verzon ik verhaaltjes tijdens het stappen, om dit voor ons allemaal een beetje lichter te maken. Het verhaaltje van de Kolibri die niet achterwaarts kon vliegen is nog een tijdje hier in België meegegaan, maar bij gebrek aan stevige bergen en stevige wandelingen is mijn bron een beetje opgedroogd. Ik val tegenwoordig voor het voorlezen bij het slapengaan gretig en lui terug op de kant en klare boekjes van Kikker, de Kleine Prinses en een assortiment  Disney-klassiekers.

Ik antwoord haar niet geheel naar waarheid, ondertussen hopend dat ik de Kolibrie niet weer zal moeten bovenhalen, dat ik nieuwe verhaaltjes eerst moet opschrijven. Als ik een nieuw heb, vertel ik het wel, beloof ik haar.
'O, maar uit je hoofd, dat gaat heel gemakkelijk hoor!' zegt mijn onversaagde kleine, en ze zegt de eerste zin van het verhaal van beer. Dan de tweede zin. Ik zie haar al vertellend verzinnen en al verzinnend vertellen. Ik kijk eenvoudigweg hoe ze dat doet en ik zie hoe ik dat moet doen.
Hier onder in première, het eerste verhaal van mijn dochter. 

  beer

 Het verhaal van beertje.grote beer

Beertje zat verdrietig op een bank. Hij verveelde zich. Hij zag iemand lopen en die zei: hallo beertje. Het was mama beer.
Beertje was blij.
Plots sprong er een grote draak uit de bosjes. Die wilde hen opeten. draak
Toen kwam de jager. Toen waren ze veilig.

jager

En het is gedaan.


"Zie je, zo moet je dat doen," voegt ze er aan toe. "Weet je hoe ik dat doe? Ik heb eerst een beer in mijn hoofd, en dan krijg ik een beeld van een grote beer, en dan komt de draak en dan de jager. En dan de bank. Et voilà!"
En dan voegt ze er vertrouwelijk aan toe: "Alé, dit was nu maar een kleintje, hé..." en ze maakt een wegwerpgebaar.
Ik schiet in een onbedaarlijke lach.

Er is zo een gezegde van een meester en leerling en hoe die omdraaien maar ik kom er niet direct op. Ik heb in ieder geval mijn leraar herkend.

                                      

 

 

20:32 Gepost door Freya in Algemeen | Permalink | Commentaren (13) |  Facebook |

05-09-08

Kris

Achttien maanden geleden nam ik deel aan het revalidatieprogramma Eu'Reka in het UZ. Door sport en informatie kregen we twee keer per week handvaten aangereikt om er weer bovenop te komen na de behandelingen. We waren maar met vijf, een gezellig klein groepje. Dat riep op zeker moment bij mij een lugubere associatie op met het cijfer dat ik op een site had gevonden; namelijk dat één op vijf borstkankerpatiënten na vijf jaar niet meer leeft.

Die verschrikkelijke gedachte  is waarheid geworden. Kris, de oudste en sportiefste van ons groepje, is vorige week gestorven.

Sedert vorig jaar november waren Kris en ik verbonden in een intens project: zij wilde graag haar levensverhaal schrijven voor haar kleinkinderen en ze wilde graag dat ik haar daar bij hielp.
Ik was er aan begonnen in de wetenschap dat het geen eenvoudige opdracht was. Zou ik dat wel aankunnen? Zou het me lukken de gepaste afstand tot dit verhaal te bewaren: dicht genoeg om het te voelen, maar veraf genoeg om het objectief te bekijken? Zou ik het aankunnen naast Kris te zitten en nabij te blijven bij al haar gevoelens, gedachten, frustraties? Zou ik bang worden voor mijn eigen aftakeling en dood en zou ik haar daar bij in de steek laten?
Geen van mijn angsten kwamen uit, ook al omdat Kris geen drama queen was. De zaken gingen eenvoudig zoals ze gingen. 
Kris twijfelde wel vaak over het aanvaarden van nog een behandeling of niet, maar ze uitte nooit een klacht of boosheid omwille van het feit dat ze terminaal was. Ze deed niet luchtig over de zware lichamelijke lijdensweg die ze moest gaan, ze moffelde het ook niet weg. Ze vermeldde het even en richtte haar aandacht toen op wat haar echt bezighield: haar kinderen, de kleinkinderen, het boek.
Ik had veel tristesse verwacht tijdens het samenwerken aan dit boek, want als in het aangezicht van je dood terug kijkt op je leven word je zo meedogenloos geconfronteerd met alles wat je los moet laten. En er is heel wat los te laten. En de moeilijkste zijn niet die dingen die zijn geweest, maar juist dat wat nooit is geweest. 

Maar wat hebben wij vaak gelachen en gegibbeld. 't Was alsof met het terugduiken in haar kindertijd en jeugd, dat kind en jong meisje weer in haar doeningen werden opgenomen. Dikwijls zat daar in haar ogen een ongelooflijk levenslustig meisje, gevangen in een ziek lichaam. De deugnieterij spatte er af.
Dat beeld neem ik van je mee, Kris.

Eén keer vroeg ze me: zou jij me kunnen helpen?
Om te genezen? vroeg ik.
Neen, dat is niet mogelijk, zei ze zacht. Om het draaglijk te maken.

Bij alle bedenkingen die ik me vooraf had gemaakt, had ik één ding niet ingecalculeerd. Dat ik zoveel van haar zou gaan houden, dat het verlies mij nu fysiek pijn doet.
Kris was een vrouw waar je eenvoudig van ging houden.

Volgende week is het boek af. Het zal ingebonden, met een mooie kaft, nagezien door een corrector en een redacteur, gedrukt zijn.
Twee weken te laat.
We waren maar twee weken te laat.
Hoewel het boek niet voor publicatie is bedoeld, neem ik hier toch de vrijheid een stukje van Kris haar boek, dat op verzoek van haar familie op de begrafenismis is voorgelezen, op mijn weblog te publiceren. Als ode aan een mooie vrouw.

Loslaten

 Loslaten, niet zo gemakkelijk.

Ik dacht dat ik mijn kinderen opgevoed had tot zelfstandigheid om hun eigen weg te kunnen gaan. Maar jongens, dat deed pijn toen de oudste thuis vertrok! Toegegeven, het kwam als een donderslag bij heldere hemel, van de ene op de andere dag, maar het voelde aan alsof er een stuk van mij weggerukt werd. Tranen met tuiten heb ik gehuild.

De weg werd echter geëffend. De volgende kinderen volgden vrij vlug, maar veroorzaakten niet langer zo een heftige reactie. Plots was het heel stil in ons huis. Een hele aanpassing. We deden veel te veel boodschappen en kookten veel te grote porties. Maar van een leeg nest syndroom hadden we niet al te veel last want plots vonden we tijd om te reizen. Mooie reizen hebben we gemaakt, weliswaar meestal in functie van het bedrijf, maar met een extra grote dosis persoonlijke inbreng. De helft van de wereld hebben we bezocht. Hierbij was het ons niet te doen om gebouwen of oude ruines maar om de natuur en vooral om de mensen en hun levenswijze. Vreemde culturen opsnuiven en ze met respect benaderen. Andere gewoonten en andere gastronomie leren waarderen. We kwamen telkens verrijkt terug thuis.

Azië bezochten we meest frequent. Geen toeval, we hadden zakenpartners in Taiwan en in China en een zoon in Jakarta. Bezoek aan kinderen – die op eigen houtje de wereld aan het verkennen waren – bracht ons in Latijns – Amerika en Afrika. Weerom fantastische belevenissen. Dichter bij huis waren het korte trips naar Italië en vooral naar Spanje die ons bekoorden.
Jammer voor mij dat er in dit laatste land nog een paar onontdekte regio’s liggen. Ook hier moet ik leven van de mooie herinneringen en beseffen dat er geen hoop meer is op meer.

Maar ondertussen was de vreugde der vreugden in ons leven gekomen: al de kleinkinderen!

Wat een prachtig moment is dat telkens: zonder pijn het liefste wezentje van het moment verwelkomen. Met wat een trots wordt het de eerste maal in onze armen gedragen. Emoties allerhande schieten naar boven: dit is om van te houden, om te koesteren, om te verwennen. En je maakt plannen: je zult er samen mee knutselen, spelen, ravotten. Naar theater en bioscoop gaan. Gaan zwemmen en naar zee. En bovenal, je zult er boottochtjes mee kunnen maken. En overnachten op de boot. En inderdaad, ik heb genoten van de activiteiten die we samen mochten beleven.

Het doet me daarom nu des te meer pijn dat ik dat alles moet loslaten. Ik houd zo van mijn kleinkinderen en ik kan nog zo weinig voor ze doen. Daarom hoop ik dat ze aan deze schrijfsels iets hebben en ze me zullen blijven herinneren….

 

13:40 Gepost door Freya in Algemeen | Permalink | Commentaren (6) |  Facebook |